NOVEMBER

Een conifeer is een conifeer… en dat zeshonderd keer

Zo veel variatie en al zo oud!
Over coniferen valt meer te ontdekken dan je misschien zou denken. Wist je bijvoorbeeld dat er minstens 600 soorten coniferen bestaan? Denk aan de cipres, de den, de spar (onze kerstboom) en de jeneverbes. Deze groep tuinplanten kent bovendien een rijke historie: coniferen bestaan namelijk al zo’n 230 miljoen jaar. Sterker nog: dit was de eerste plantengroep op aarde die zich via primitieve bloemen en echte zaden voortplantte. Dat werpt toch een heel nieuw licht op onze kerstboom en zijn soortgenoten.
 
Coniferen zijn veelgebruikte tuinplanten en daardoor zou je zomaar kunnen vergeten hoe bijzonder ze eigenlijk zijn. Zo heeft de conifeer een goede invloed op de kwaliteit van de lucht. Deze groenblijver is – met zijn duidelijke vorm en kleur – bovendien een herkenbaar element in de tuin. Vier seizoenen lang zorgt hij voor structuur en kleurcontrast in de tuin. Juist omdat er coniferen bestaan in alle maten, vormen en kleuren, zijn ze geschikt voor iedere toepassing.

Klein, maar fijn
Sommige coniferen zijn zeer geschikt voor kleinere tuinen of rotstuinen, dat zijn de zogenoemde dwergvariëteiten. Deze bieden kleur en variatie, vooral op het moment dat veel andere tuinplanten ‘slapend’ zijn. En zoals de naam al aangeeft, blijven dwergconiferen compact en klein zonder te snoeien. Wil je juist hoogte in je tuin, dan kies je voor de Juniperus pingii 'Loderi' die zorgt voor een mooi zuilvormig accent.
De blauwgroene jeneverbes squamata 'Blue Carpet' is een lage plant die zeer geschikt is voor rots- of heidetuinen. De Juniperus horizontalis ‘Wiltonii’ met zijn golvende weide van groen doet zijn naam eer aan. Sommige soorten jeneverbes zijn schitterend in een pot, zoals de Juniperus squamata 'Holger.

Veelzijdige jongens
Schijncipressen (Chamaecyparis) zijn er in alle soorten, vormen en maten. Zo is er de schijncipres op stam, als struik, als haag en natuurlijk die kunstig gesnoeide versies met verschillende bollen aan de stam. Deze ‘multibollen’ zijn echte blikvangers in je tuin.

Er zijn ook boomversies, zoals de Chamaecyparis lawsoniana 'Ellwood's Empire', een rustig groeiende, slanke conifeer, die na 10 jaar zo’n tweeënhalf meter hoog is. Deze tuinplant met zijn grijsgroene kleur is goed winterhard. Het zijn populaire bomen in de tuin: ze geven snel een mooie invulling aan een lege ruimte en blijven altijd groen. In Nederland gebruiken we vaak de Leylandcipres of de Californische cipres.

Mooi de tijd om de tuin te doen?

Hoezo saai
De tuin hoeft in het najaar en de winter helemaal niet saai te zijn! Er zijn veel groenblijvende heesters en ook veel struiken die heel lang hun blad in verkleurde vorm behouden. En dan zijn er natuurlijk nog de herfst- en winterbloeiers. Ook een border met dahlia?s en grassen blijft nog lang mooi. Het kan altijd kleurrijker en inspirerender.

Sluit buiten niet uit (af)
Uiteraard wordt het kouder en natter en dus wordt het onaangenamer op het terras. Maar dat is nog geen reden om u zelf compleet op binnen te richten en de gordijnen dicht te trekken. Haal de tuin ?naar binnen? met decoraties van natuurlijke materialen. Met in de avonduren verlichting onder bomen of struiken. En zorg voor een aantrekkelijk uitzicht. Plaats bijvoorbeeld geen obstakels van tuinstoelen voor de openslaande tuindeuren, maar een paar vrolijke potten met ?kleur? op het terras. Denk ook eens aan verwarmingselementen of een houtkachel bij de overkapping of het tuinhuis. En zorg in ieder geval voor twee mobiele stoeltjes van waaruit u op een warme winterdag een kopje koffie of glaasje wijn drinkt, daar waar het zonnetje schijnt.

Laat uw tuin leven
Met kleur en variaties in blad bereikt u al veel, maar met vogellokkers en behuizing voor levende tuinvrienden haalt u letterlijk leven in huis. Er zijn besdragende struiken en voedselrijke vaste planten waar vogels dol op zijn. Met extra voederplekjes en/of nestkastjes kunnen ze ook permanent bij u logeren. Voor de wat grotere tuin zijn er een paar sabelpootkrielkippen ideaal. Ze maken in deze tijd niets kapot. Sterker nog ze bewerken uw tuin op plekken waar u zelf niet zou komen.

De ideale tuinklussen in Het Vergeten Tuinseizoen
Zeker voor mensen die het werk over het hele jaar willen verdelen is de herfst en de winter ideaal om alvast op de voorjaarspiek vooruit te lopen. Bovendien kan men in deze tijd het beeld voor het nieuwe seizoen positief beïnvloeden.

De ideale tuinklussen in Het Vergeten Tuinseizoen:

  • Snoei de vormbomen terug. Maar let op, snoei de dakplatanen niet te vroeg, laat eerst het meeste blad afvallen.
  • De (capinus)hagen en zuilen versmallen of korter maken.
  • Hergroepeer vaste planten en kleine struiken, waardoor je weer een mooie nieuwe border creëert in het voorjaar.
  • Zorg voor wat extra voeding en bemest de borders.
  • Laat gevallen blad niet op je gazon liggen, steek de kantjes mooi strak af en bemest je gazon met kalk.
  • Laat je vijver mogelijk schoon van blad. Een andere leuke tip: knip grassen af en bundel deze, laat ze in de vijver zakken en zo voeg je op een natuurlijke wijze meer zuurstof toe.
  • Doorspitten van de grond.
  • Vaste planten al deels afknippen, zoals hosta’s bijvoorbeeld.
  • Planten kun je ook vermeerderen, of te wel ‘scheuren’. Met bijna alle vaste planten is dit mogelijk. Doe dit vooral bij vaste planten die te groot worden.
  • De ideale tijd om je tuin grondig te renoveren of aan te leggen!
  • Let op dat je de dahlia na de eerste nachtvorst uit de grond haalt. Zet ze weg op een droge plaats, maar laat de dahlia niet uitdrogen.
  • Knotwilgen snoeien.
  • Spuit je bestrating aan het einde van de winter af in plaats van in het voorjaar. Zo spuit je geen vuil op de jonge plantjes en voorkom je beschadigingen.

‘Oogsten’ uit eigen tuin…
Niet iedereen heeft wilgentenen waar mooie vlechthagen van gemaakt kunnen worden, maar in elke tuin past wel een compostbak of afvalhoop die gebruikt kan worden voor bemesting. En die oude boom, die veel te groot en gevaarlijk wordt? Zaag hem lekker zelf en hak hem vervolgens ook zelf in mootjes. Plant wel meteen een nieuwe boom of zorg dat andere bomen meer ruimte krijgen.

Maak een eind aan structurele problemen
De grootste ergernissen in een tuin gaan over de bodem. Er blijft na regenbuien te veel water staan of het is er juist veel te droog in de zomer. “Bij ons groeit niets!”, is veel gehoord maar bijna nooit terecht. De grond kan worden verbeterd, zowel qua voeding als waterhuishouding. Ook een te klein terras of een te hoog geworden haag is een probleem dat vaak te lang blijft zitten. En dan hebben we het nog niet eens over die vervelende uitlopers van de bamboe, met een speciaal schermdoek komt daar een eind aan.

Ga nu aan het werk en in het voorjaar de nieuwe tuin in!
Tuinaanleg of renovatie is in de herfst en winter extra gunstig! Alles kan grondig worden aangepakt en er is geen tijdslimiet. Alle planten zijn leverbaar en plantbaar en als het even tegenzit met kou of regen volgen er nog voldoende mooie (betere) dagen.

 

De herfst: het ideale plantmoment

Investeer nu in je eigen voorjaarsbelofte
Na een paar maanden heerlijk genieten van de zomertuin, nemen de herfstkleuren het langzamerhand over en maken jij en je tuin zich op voor de winter. Als je denkt dat je deze periode gewoon moet uitzitten, wachtend op een kleurrijk voorjaar, heb je het mis. Want dit is het moment bij uitstek om in actie te komen. Als je nu aan de slag gaat, ben je volgend voorjaar verzekerd van een tuin vol met flinke planten. Zo maak je dus je eigen belofte.

Ook kaal met voordeel
Sommige planten, bijvoorbeeld haagplanten, worden ook met kale wortel aangeboden. Een plant of boom met kale wortel heeft geen pot of kluit. Deze zijn goedkoper omdat de kweker er minder tijd in hoeft te steken. Je moet ze wel direct in water zetten en zo snel mogelijk planten. De kale wortels drogen namelijk makkelijker uit en dat komt de plant niet ten goede. Plant ze in de herfst en je hebt ook bij deze planten een voordeel. Je hoeft ze daarna nauwelijks water te geven; het regenwater neemt die taak over. Houd de kale wortels wel altijd vlak voor het planten even in een emmer water en zet de plant met druipende wortels in de grond. Maak een royaal plantgat dat ook onderin goed wordt losgemaakt en zorg met trillende bewegingen bij het plaatsen dat de aarde goed tussen de wortels komt. Niet te hard aanstampen want dan trap je alle lucht uit de grond. Die warmt daarna slecht op en dat vertraagt de groei van de wortels.

Wortel trekken
Wist je dat nieuwe planten die je in de herfst al in de tuin zet, een groeivoorsprong hebben ten opzichte van planten die je in het voorjaar koopt? Tegenwoordig is bijna het gehele sortiment aan tuinplanten op pot te koop. Van deze planten zijn de kleine wortels nog delicaat, terwijl die juist zo belangrijk zijn voor de opname van water. In de wintermaanden (zolang er geen vorst in de grond is) kunnen deze wortels flink groeien. Daardoor zijn ze in het voorjaar op sterkte en kunnen ze direct beginnen met het opnemen van water uit de bodem. 


Tuintips november

Zoals het nu lijkt wordt het een van de natste herfstperiodes ooit (weer een record!). Gelukkig hebben we ook een paar mooie dagen gehad om te genieten van de herfst in eigen tuin. Maar de herfst nadert straks zijn einde en de winter komt er aan. Een groot aantal bomen en planten verliest zijn blad in de winter. Daardoor vallen de groenblijvers des te meer op. Coniferen, struikklimop en bamboesoorten zorgen voor mooie, groene hoeken in uw tuin.

Groenblijvers
Vindt u dat uw tuin te weinig groen laat zien in de winter? Plant dan nu nog groenblijvers op verschillende plekken in uw tuin, zodat een mooi geheel ontstaat. U zult zien dat ze gedurende de wintermaanden regelmatig uw blik zullen vangen.

Tweede ronde voor potten
De zomermaanden zijn voorbij dus de bloembakken en potten kunnen weer naar binnen. Dat denkt u misschien, maar het kan ook anders. U kunt de bakken vullen met verse grond en winterharde planten die voor wat kleur zorgen op uw balkon of in de tuin.
Om te voorkomen dat de planten bevriezen, moet u de bak wel isoleren met noppenfolie. Laat daarbij de drainagegaten vrij zodat het water weg kan. U zult zien dat het tuincentrum nog volop keuze heeft in planten waarmee u uw bakken en potten kunt vullen: van winterbloeiende heide tot Skimmia en klimop.

Onderhoud vijver
De afgestorven plantendelen en bladeren die in de vijver zijn gewaaid kunnen uit de vijver worden verwijderd. Hiermee voorkomt u dat ze op de bodem gaan rotten. Organisch afval op de bodem vergroot namelijk de kans op verzuring van het vijverwater. Hierdoor krijgen de vissen het in de winter zwaarder, maar u heeft ook meer kans op algenproblemen.

IJsvrij
Valt de vorst dit jaar al vroeg in? Zorg er dan voor dat de vijver ijsvrij blijft. Onder het ijs kan zich namelijk gas verzamelen dat uit de modderbodem opstijgt. Tegelijkertijd neemt de zuurstofrijke lucht in het water af, en zo ontstaat een ongezonde situatie voor de planten en dieren in de vijver. U kunt dit eenvoudig voorkomen door een ijsvrijhouder te plaatsen in de vijver.


De haag als het groene behang van je tuinkamer

Heb je wel eens met afgunst gekeken naar die weelderige villa- of kasteeltuinen omzoomd met prachtig getrimde heggen? In ons dichtbevolkte land is een eigen stukje grond waar je van alles mee kunt doen een groot goed. Je tuin hoort je paradijs te zijn: beschut, rustig en met een natuurlijke uitstraling, het liefst het hele jaar door. Op deze plek, bij je eigen huis, kun je de verandering van de seizoenen beleven.
 
Hagen breken de wind, dempen de geluiden van het verkeer, zijn een broedplaats voor vogels en herbergen talloze nuttige insecten. Ze maken de tuin behaaglijk, ze houden het zwerfvuil buiten en bovendien is de keuze in hagen uiterst ruim. Je hebt ze in alle vormen en kleuren. Maar, hoe ga je nou te werk als je een haag wilt planten?

Groenblijvers
Groenblijvende heggen hebben zo hun winterse voordelen. De laurierkers (Prunus laurocerasus ’Rotundifolia’) is een ontzettend sterke plant die het op vrijwel alle grondsoorten goed doet. Je kunt hem gemakkelijk herkennen aan de grote, heldergroene, glanzende bladeren. Het is een snelle groeier: wel zestig centimeter per jaar. Hou hem in het gareel door twee keer per jaar te snoeien. Een haag van laurierkers vormt een mooie achtergrond voor bloembedden in verschillende kleuren.

Snelgroeiers
De bekende haagliguster (Ligustrum ovalifolium) is nog steeds zeer populair. Geen wonder, de plant is half tot volledig wintergroen in zachte winters, heeft een snel groeitempo en een lage aanschafprijs. Wel heeft hij twee tot drie snoeibeurten per jaar nodig. Een mooie ligusterhaag bestaat uit vijf tot zes planten per meter.

Lang genieten van je tuinkamer
Als je wilt dat een nieuw geplante haag in het naderende voorjaar goed uitloopt, moet je voor eind februari terugsnoeien. Dit geldt vooral voor soorten als liguster en haagbeuk (Carpinus). Let er bij het snoeien op dat de hagen aan de voet breder blijven dan aan de top, zodat ook de onderste takken en bladeren voldoende daglicht krijgen. Met voldoende voeding blijven hagen mooi gesloten en zoveel mogelijk gevrijwaard van ziekten. Zo kun je lekker lang van je privacy blijven genieten in je eigen tuinkamer.